Verbinding gaat voor inhoud

16 november 2017

Ècht contact, echt in verbinding zijn met de ander, dat is een eerst levens behoefte van ieder mens. Sociale pijn, uitsluiting voelt voor onze hersenen als fysieke pijn. Ons sociale karakter en onze sociale behoefte zijn vastgelegd in de werking van onze hersenen. Dit is wat sociaal psycholoog Matthew Lieberman aantoont in zijn boek Why our brains are wired to connect.

De behoefte bij een groep te horen en relaties te hebben zijn net zulke fundamentele behoeften als voedsel en veiligheid. Kijk maar eens naar onze behoefte aan een liefdevolle relatie, bij een groep te horen op school en om verlies te vermijden of voorkomen. Uitsluiting en sociaal verlies zijn veel pijnlijker dan we ons vaak realiseren.

Een gebroken hart voelt als een gebroken been

Lieberman toonde dat aan in een studie waarin proefpersonen in een hersenscanner een game gingen spelen. Bij aanvang werd hen verteld dat de andere spelers in de game ook proefpersonen waren, terwijl ze in feite voorgeprogrammeerde spelers waren die aanvankelijk de bal beurtelings naar elkaar gooien en naar de proefpersoon gooiden maar na verloop van tijd de proefpersoon buiten sloten en de bal alleen nog maar naar elkaar overwierpen.

Ookal wisten de proefpersonen dat het een spel was, toch waren ze boos toen ze de hersenscanner verlieten. Ze voelden zich afgewezen. De hersenscanner had ondertussen laten zien dat hoe meer de proefpersoon zich afgewezen voelde hoe meer activiteit er was in het deel van het brein dat fysiek pijn ervaart: een gebroken hart voelt dus als een gebroken been. Het wordt helemaal opmerkelijk wanneer de proefpersonen vooraf aan de test paracetamol hebben geslikt: de proefpersonen zijn dan ongevoeliger voor de sociale pijn de die uitsluiting in de game veroorzaakt.

Sociale banden net zo belangrijk als voedsel

Waarom zijn sociale relaties eigenlijk zo belangrijk voor ons? Daar zijn evolutionaire redenen voor. Sociale pijn is een teken dat we er alleen voor staan en een makkelijke prooi zijn voor bedreigingen van buiten af. We hebben de groep nodig om ons te beschermen. Evolutionair gezien zijn sociale verbanden zijn dus met zo belangrijk voor onze overleving als voedsel.

Nu we dit weten dan snappen we ook waarom de school van de Non-Violent Communication stelt: verbinding gaat voor inhoud. Ga maar na, een goed gesprek kan je alleen hebben als je je verbonden voelt met iemand. En daar is helemaal niet zo heel veel voor nodig: een open blik, een grap en gebaar is meestal al genoeg.

Verbinding gaat voor inhoud